Cumhuriyet’in ilan edildiği 1923’ten sonra kurulan fabrika, banka ve tesisler, 1986’dan itibaren satılmaya başlandı. 1923’ten Atatürk’ün ölümüne kadar 41 fabrika kurulurken 1924’ten 1937’ye kadar 12 banka kuruldu.
CHP TBMM Grubu Ekonomi Notu, özelleştirmelerden elde edilen 65.5 milyar dolara yakın gelirin yeni kamu varlıkları edinmek yerine cari harcamalarda kullanıldığını bildirdi. 1986’dan bu yana Türkiye’de 73.5 milyar dolarlık özelleştirme gerçekleştirildi.
2025, son 10 yılın en yüksek özelleştirme geliri kaydedilen yıl oldu. Gelir 1 milyar 52 milyon dolar olarak açıklandı. Fenerbahçe Kalamış Yat Limanı işletme hakkı 504 milyon dolara, Çayırhan Santrali 494 milyon dolara, Çamlıgöze-Koyulhisar Hidroelektrik Santrali 54 milyon dolara satıldı.
OVP’ye göre yıl sonunda özelleştirme gelirinin 105 milyar, 2027-2029’da ise 489.5 milyar olması hedefleniyor. 2025’te Türk Telekom, Konya’daki Eti Alüminyum ile Adapazarı Şeker Fabrikası el değiştirdi; Karadeniz ve Turan Emeksiz gemileri de özelleştirildi.
2004 satışları arasında Eskişehir Doğalgaz Şirketi, Amasya Şeker Fabrikası ve Bursa’daki Kibrit Fabrikası yer aldı. 2006-2013’te TÜPRAŞ, Erdemir, TEKEL’in bazı tuzlaları, Ankara Başmüdürlük Binası ile Bodrum tesisleri satıldı.
2023’te SEKA’nın Kayseri’deki Taksan ile Balıkesir, Afyon, Kastamonu, Aksu ve Çaycuma işletmeleri elden çıkarıldı; Çeşme ve Kuşadası limanları da satıldı. Bazı fabrikalar farklı kullanımlara dönüştürüldü: SEKA 10 Mart 2005’te kapandı, Kayseri Sümerbank Bez Fabrikası 1999’da üretimini durdurdu ve Bakırköy Bez Fabrikası 2013’te yeşil alana çevrildi.
Kaynak: Sözcü
