Yazarın değerlendirmesine göre, Çok Partili Rejim’in ilk darbesi sağcı bir sivil darbe olarak niteleniyor. Bu darbenin 27 Nisan 1960 tarihli Tahkikat Encümeni aracılığıyla Menderes döneminde gerçekleştirildiği ve Resmi Gazete’de 28 Nisan tarihi gösterildiği aktarılıyor.
Yazar; ifade ve basın özgürlüğü, işçi hakları, emekli hakları, yargı, üniversiteler ve medyanın bağımsızlığı üzerinde baskı kurulduğunu, Dil Devrimi’nin reddedildiğini ve yolsuzluk haberleri nedeniyle gazetecilere baskı yapıldığını öne sürüyor.
Ayrıca Kırşehir’in ilçe yapıldığı, devalüasyonla halkın geçim sıkıntısına sokulduğu ve komünistlerin 1950 seçimi öncesinde hapse atıldığı aktarılıyor. Dini ve ırkçı çizgide politika yapanlarla iş birliği kurulduğu, NATO’ya girildiği, ABD’ye üsler verildiği ve Kore’ye Meclis kararı olmadan asker gönderildiği de yazının iddiaları arasında yer alıyor.
Yazar, 17 Nisan 1960’ta muhalefet ile basının yıkıcı, gayrimeşru ve kanun dışı faaliyetlerini incelemek üzere 15 milletvekilinden oluşan bir encümen kurulduğunu bildiriyor. 27 Nisan’da encümene sivil ve askerî yargıya ilişkin geniş yetkiler verildiğini, temyiz hakkının kaldırıldığını ve böylece seçim öncesinde basını susturup muhalefeti bastırma yoluna başvurulduğunu savunuyor.
Metin, 27 Mayıs 1960 askerî müdahalesini ise tahrip edilen rejimi yeniden kurmak isteyen subayların gerçekleştirdiği ikinci darbe olarak tanımlıyor. Darbeden sonra kabul edilen 1961 Anayasası’nın dünyanın ileri demokratik anayasalarından biri olduğu, ancak yirmi yıl sonra sağcı bir askerî darbeyle yürürlükten kaldırıldığı belirtiliyor.
Son olarak, üç politikacının idam edilmesi meselesinin siyasette hâlâ kullanıldığına dikkat çekiliyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika
