Savaşlar, iklim krizi, ekonomik kırılganlıklar ve eşitsizlikler birbirini beslerken birçok ülkede seçim gündemi yoğunlaşıyor. Seçmenler hükümetlerin performansını değerlendirmekle kalmayıp yönetim biçimleri, yargının bağımsızlığı, medya özgürlüğü ve kamu yönetiminin şeffaflığı konusunda da tercih beliriyor.
IFES Election Guide takvimine göre 2026’da 70 ülkede 97 ulusal yasama veya yürütme seçimi öngörülüyor. Bunların 66’sı 54 ülkede yapılmış durumda. Yıl boyunca 14 referandum planlanırken seçim maratonu 2027’de de sürecek. Fransa’da cumhurbaşkanlığı, Polonya, Finlandiya ve Estonya’da parlamento, Nijerya ve Kenya’da genel seçimler gündemde.
Brezilya’da Lula’nın ikinci tur zaferi, seçmen katılımının ve farklı toplumsal kesimlerin harekete geçmesinin sonucu değiştirebildiğini gösterdi. Lula oyların yüzde 51.8’ini alarak Flávio Bolsonaro’yu geride bıraktı. Yenilgiyi kabul etmeyen Flávio Bolsonaro, Yüksek Mahkeme kararına uymadan ABD’ye gitti. Buna karşılık başkanlığın kazanılması, kamu borcu, ekonomik sorunlar ve yargı tartışmaları nedeniyle kolay bir icra süreci anlamına gelmiyor.
Sırbistan’da değişim ise seçim kampanyasından önce başladı. Novi Sad’daki tren istasyonu çökmesinin ardından üniversitelerde başlayan protestolar, yolsuzluk, hesap verebilirlik, şeffaflık ve hukukun üstünlüğü talepleriyle genişledi. Öğrenci hareketinin desteklediği liste 25 Ekim seçimlerinde yüzde 52.71 oy alarak 250 sandalyeli parlamentoda 140 milletvekilliği kazandı. Aleksandar Vučić’in desteklediği liste ise yüzde 39.17 oyla 104 sandalyede kaldı.
ABD’de ise 3 Kasım’da Temsilciler Meclisi’nin 435 ve Senato’nun 35 sandalyesi için oy verilecek. Ara seçimler, Donald Trump’ın ikinci başkanlık döneminin kalan iki yılında Kongre’deki güç dengesini belirleyecek. Reuters/Ipsos araştırmasında Trump’ın görev onayı yüzde 32’ye gerilerken Demokratlar Kongre tercihlerinde önde görünüyor. Yaşam pahalılığı, enflasyon, göç ve dış politika başlıkları seçmen gündeminde.
Bu örnekler, sandığın mevcut iktidarı cezalandırabilme etkisine işaret ediyor. Ancak seçim zaferi ile kurumların güçlenmesi ve toplumsal taleplerin karşılanması aynı sonucu ifade etmiyor. Değişimin kalıcı olması, seçim sonrası yönetim, yargı, medya ve kamu yönetimi alanlarında da karşılık bulmayı gerektiriyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika
