Planlama, ulaşılacak amaçlara götüren politikaları belirlemeyi, sınırlı kaynakların verimli kullanılmasını ve geleceğe ilişkin belirsizliği azaltmayı sağlayan bir araçtır. Hedeflere ulaşırken çıkabilecek sorunların önceden görülmesi, önlemlerin düzenli uygulanması ve gelişmelerin izlenmesi açısından işlev taşır.
Bütünsel kalkınma planı, ekonominin temel sektörlerini kapsar; devletin kararları eşgüdüm altına alıp ekonomik değişkenleri etkilemesini, makroekonomik denge kurmasını ve ekonomik ile sosyal amaçlara yönelmesini destekler. Piyasa eksikliklerini gidermek, kaynakları uygun biçimde harekete geçirmek, kamusal mal ve hizmetleri üretmek, gelir dağılımını düzeltmek ve kurumsal değişimi sağlamak başlıca işlevlerindendir.
Böyle bir plan yalnız iktisatçı, istatistikçi ve finansçılardan oluşan dar bir kadroyla hazırlanamaz. Farklı alanlarda deneyim bulunan geniş bir ekibin bilgi, çaba ve özveri gerekir. Planın hazırlanması ve uygulanması, OVP hazırlanmasından farklıdır.
Planın sağlam bir veri tabanına ve ülkenin kaynak envanterine dayanması, ülke koşullarına uygun ve uygulanabilir olması gerekir. Hedefler arasında tutarlılık sağlanmalı, parasal ve fiziki alanlarla üretim endüstrileri arasında denge kurulmalıdır. Model uygulaması, hedef belirleme ve yatırım projelerinin seçimi için çerçeve sağlayabilir.
Plan, katma değer üreten yatırım projeleri ve destekleyici programlarla hayata geçirilir. Yatırım projelerinin hazırlanması ve değerlendirilmesi gerekir. Teknik eksiksizlik tek başına yeterli değildir; kurumsal yapının değişimi ve iktisadi aktörler arasındaki koordinasyon için kamuoyu desteği önemlidir.
Düşük gelir düzeyinden kalkınma sürecine giren ekonomiler arasında Çin, Hindistan, Güney Kore ve Türkiye sayılmaktadır. W. Rostow'un beş aşamalı gelişme kuramının üçüncü aşaması olan kalkış sürecinde bu ülkeler kalkınma planı uygulamıştır. Tarihler Çin ve Hindistan için 1952, Güney Kore için 1960'lı yılların başlangıcıdır. Türkiye bu dönemde Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nı uygulamıştır. Planlamaya verilen önem zamanla azalınca başarısızlığın nedenlerinden biri plansızlık olarak gösterilmiştir.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika
