Son günlerde Türkiye’de ve bölgede gerçekleşen diplomatik toplantılar, Ortadoğu’nun geleceğini etkileyebilecek bir dönemin başlangıcı olarak değerlendiriliyor. Avrupalı ülkelerle Mekke Anlaşması’na taraf ülkelerin İstanbul’da, ittifak üyelerinin ise İran’la Tahran’da görüşmesi bölgesel hareketliliği gösteriyor.
Değerlendirmeye göre bu girişimler, çatışmanın yeniden alevlenmesi ve bölgeselleşmesi yerine diplomatik kanalların kullanılmasını hedefliyor. İran’la temas kuran tarafların yalnızca askeri yöntemlere yönelmediği, güvenlik arayışlarını bölgesel dayanışmayla desteklemeye çalıştığı belirtiliyor.
Mekke Anlaşması’nın bölgesel bir girişim olarak öne çıkması, Amerika ve İsrail’in belirleyici olduğu önceki dönemlerden farklı bir tabloya işaret ediyor. Amerika’nın bıraktığı diplomatik boşluğun bölge ülkeleri tarafından doldurulması, yerel inisiyatiflerin gerekliliğini ve önemini gösteriyor.
İtifağın güvenlik başlığına odaklanması da dikkat çekiyor. Güvensizlik ortamının sürmesi, iş birliği, ticaret, diplomatik angajman ve kültürel alışveriş üzerindeki engelleri artırıyor. Bu nedenle güvenlik alanında kalıcı bir düzen oluşturulmadan bölgesel iş birliğinin sürdürülmesinin zor olduğu kaydediliyor.
İran’ın diplomatik angajmanla üçgenin çatışma dinamiğinden çıkarılması önemli olsa da bunun savaşın sona ermesi anlamına gelmediği vurgulanıyor. Suudi Arabistan’a yönelik saldırıların durmasının bölgesel istikrar açısından kazanım sayılabileceği, kalıcı sonuçların ise doğrudan müzakere gerektirdiği belirtiliyor.
İsrail’de ve Amerika’da yaklaşan seçimlerin bölgesel gündemi etkileyebileceği, gerilimin azalabileceği veya iç siyaset baskısıyla çatışmanın yeniden sertleşebileceği ifade ediliyor. Buna rağmen bölgesel inisiyatiflerin güçlenmesi, kalıcı istikrar için dışarıdan dayatılan çözümler yerine taraflar arasında doğrudan varılan mutabakatların önemli olduğu vurgulanıyor.
Kaynak: Yeni Şafak
