Göreme Açık Hava Müzesi yakınlarında 29 Ekim 2026 tarihinde meydana gelen peri bacası çökmesi üç kişinin hayatını kaybetmesine, beş kişinin yaralanmasına yol açtı. TMMOB Mimarlar Odası Ankara Şube Başkanı İsmail Coşkun, olayın ardından bölgedeki koruma ve denetim uygulamalarının yeniden değerlendirilmesini talep etti.
Coşkun, insan hayatını tehdit eden risklerin önceden belirlenmesi gerektiğini, doğal ve arkeolojik SİT alanlarında tahribata yol açan müdahalelerin ise acilen durdurulması gerektiğini bildirdi. Kapadokya'nın doğal ve kültürel mirasını tehdit eden uygulamaların bilimsel ve teknik açıdan incelenmesi gerektiğini söyledi.
Bölgedeki ulaşım, yapılaşma ve ağır iş makinesi faaliyetlerinin doğal oluşumlar üzerindeki etkilerinin araştırılmasını öneren Coşkun, Göreme ile Ortahisar arasındaki karayolunun birinci derece arkeolojik ve doğal SİT alanlarından geçtiğini belirtti. Yolun çevresindeki peri bacaları, tescilli kültür varlıkları ve yeraltı mirası bakımından taşıdığı risklerin incelenmesini istedi.
Çöken peri bacasının karayolu güzergâhına yakınlığına dikkat çeken Coşkun, yol yapımındaki kazı ve hafriyat çalışmaları ile ağır iş makinelerinin çökme üzerindeki etkisinin bilimsel olarak ortaya konulmasını talep etti. Bu çalışmalarla çökme arasındaki olası ilişkinin araştırılması gerektiğini vurguladı.
Mimarlar Odası Ankara Şubesi ve Şehir Plancıları Odası tarafından 1/50.000 ölçekli Kapadokya Alan Planı'na karşı açılan davada Nevşehir İdare Mahkemesi'nin 18 Ağustos 2026 tarihinde planın iptaline karar verdiğini hatırlatan Coşkun, bölgenin jeolojik yapısını, arkeolojik mirasını, kültürel peyzajını ve doğal yaşam çevresini birlikte ele alan bütüncül bir koruma anlayışı istedi.
Coşkun, ilgili bilim insanlarının katılımıyla bağımsız bir inceleme heyeti kurulmasını, peri bacaları ve diğer hassas oluşumların envanterinin çıkarılmasını, çatlak, ayrışma, kaya düşmesi ve yapısal stabilite risklerinin belirlenmesini önerdi. Bu risklere göre düzenli izleme programları oluşturulmasının ve tahribata neden olan müdahalelerin durdurulmasının gerektiğini bildirdi.
Kaynak: Evrensel
