NASA’nın Parker Güneş Sondası, uzaydaki plazma türbülansında daha önce belirlenmemiş düzenli bir yapıyı ortaya çıkardı. Sonuçların, Dünya’daki manyetik fırtınaların ve genel olarak uzay havasının anlaşılmasına katkı sağlayabileceği değerlendiriliyor.
Güneş rüzgarındaki plazma, yüklü parçacıkların bulunduğu iyonize gazdan oluşuyor. Bu ortamda parçacıkların seyrek biçimde çarpışması, plazmanın sıvı gibi göründüğü büyük ölçeklerin aksine farklı hareketler sergilemesine yol açıyor. Parker’ın hassas ölçümleri, türbülanslı alanların bu karışık görünümün içinde belirgin bir organize yapı taşıdığını gösterdi.
Uluslararası araştırma ekibinin elde ettiği doğrudan kanıtlar, türbülanslı manyetik alanların dönüş yönünün ölçek değiştikçe tersine döndüğünü ortaya koydu. Büyük ölçeklerde akışkan özellikleri taşıyan plazma, daha küçük ölçeklerde parçacık dinamiklerinin etkisine giriyor ve bu noktada yön değişimi gerçekleşiyor.
Güneş’ten dışarıya doğru bakıldığında manyetik alanların büyük ölçeklerde saat yönünün tersine, küçük ölçeklerde ise saat yönünde döndüğü saptandı. Güneş’ten uzaklaştıkça bu yön değişiminin daha belirginleştiği ve daha geniş alanlara yayıldığı görüldü.
Technische Universität Braunschweig araştırmacılarından Doktor Masatomi Iizawa, türbülansın düzensiz hareketlerini temsil etmesine rağmen ölçümlerin spektrumunda net bir yapı ortaya çıktığını açıkladı. On ülkeden araştırmacının katıldığı çalışmanın sonuçları The Astrophysical Journal Letters dergisinde yayımlandı.
Tokyo Üniversitesinden Doktor Yokoi, bulguların plazma fiziği ve astrofizik açısından önemli olduğunu belirtti. Plazma türbülansı güneş rüzgarı, güneş patlamaları, Dünya’nın manyetosferi ve gök cisimlerinin çevresindeki birikim diskleriyle ilişkili. Gezegenler arası uzaydaki türbülans, şok dalgaları ve manyetik bulutları etkileyerek jeomanyetik fırtınaların tahmininde belirleyici rol oynuyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika
