Sosyal Güvenlik Kurumu, ticari araç sürücülerine kesilen trafik cezalarına dayanarak yürütülen sigortasız çalışma uygulamasını değiştirdi. Yeni düzenlemeye göre ceza tutanakları, sürücünün araç sahibi işverene bağlı çalıştığını tek başına kanıtlamak için yeterli sayılmayacak.
SGK, sürücü ile işveren arasında gerçek bir hizmet ilişkisi bulunup bulunmadığının somut belirtilerle araştırılmasını istiyor. Araç sahibi şirketin, sürücüyü çalıştırdığının yalnızca araç kaydından veya trafik cezasından hareketle kabul edilmesi mümkün olmayacak.
İlgili kayıtların gerektiğinde sosyal güvenlik denetmenlerine gönderilmesi kararlaştırıldı. Denetmenler, sürücünün sigortalı hizmet verecek şekilde çalışıp çalışmadığını belirleyecek. İncelemeler kural olarak genel işyeri denetimi şeklinde yürütülmeyecek.
Tekno Kanguru CEO'su, İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Baş Uzmanı Sertaç Sedat Köksal, düzenlemenin kayıt dışı çalışma tespitlerini ortadan kaldırmadığını, tespitlerin daha somut bulgulara bağlandığını belirtti. SGK'nın bir hafta arayla yayımladığı 19 Ekim 2026 tarihli 2026/22 sayılı Genelgesi ile 26 Ekim tarihli genel yazısı, sürücülerin sigortalılık incelemelerinin esaslarını belirledi.
İşverenler açısından temek risk, kayıt dışı çalışma tespitinin mali sonucu olarak gösteriliyor. Köksal, çok sayıda çalışanı olan ve SGK teşviklerinden yararlanan işletmelerde tek bir tespitin 10 milyon lirayı aşabilecek bir mali yük doğurabileceğini ifade etti. Tespit, geriye dönük primler ve idari para cezalarının yanı sıra sigorta primi teşvik ve desteklerinin kaybına yol açabilir.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun ek 14'üncü maddesine göre ilk tespitte işyerleri bir ay süreyle ilgili prim teşviklerinden yararlanamıyor; ilk tespit tarihinden itibaren üç yıl içinde tekrarlanan tespitlerde yasaklama süresi bir yıla çıkabiliyor. Uygulamada çalışan sayısına ilişkin istisnalar da yer alıyor.
Kaynak: Karar