Dünya Adalet Projesi (WJP) tarafından hazırlanan 2026 Hukukun Üstünlüğü Endeksi, Türkiye’yi çalışma hakları alanında 143 ülke içinde 136’ncı sıraya yerleştirdi. Türkiye 0,37 puanla işçi hakları bakımından en kötü 8’inci ülke oldu.
Endeks, 215 bin hane halkı ve 3 bin 400’ü aşkın uzmanla görüşülerek oluşturuldu. Değerlendirmede kanunların varlığı kadar günlük hayattaki uygulamaları da incelendi. Çalışma hakları, örgütlenme özgürlüğü ve toplu pazarlık hakkı dâhil dört çekirdek ILO standardına göre ölçüldü.
Genel hukukun üstünlüğü sıralamasında ülke 0,41 puanla 117’inci sırada bulundu. 143 ülke içinde sondan 27’ncide yer alan Türkiye, AB üyesi tüm ülkelerin ve bölgedeki bütün devletlerin gerisinde kaldı. Doğu Avrupa ve Orta Asya’daki 15 ülkenin değerlendirildiği listede son sırayı aldı.
Türkiye’nin önündeki Birleşik Arap Emirlikleri 120’nci sırada yer aldı. Prof. Dr. Aziz Çelik’in değerlendirmesine göre endeks, mevzuatın yanı sıra fiilî uygulamaları esas aldı. Endekste çalışma hakları bakımından güçlü sendikal yapılarıyla öne çıkan ülkeler üst sıralarda bulundu.
Türkiye’nin çalışma hakları puanı 2015’te 0,49 ve 102 ülke arasında 75’inci sıraydı. Olağanüstü hâl uygulamaları, kamu görevinden ihraçlar ve grev ertelemeleriyle başlayan düşüş sürecinde puan 2017 ve 2018’de 0,36’ya indi. 11 yıllık dönemde yaklaşık yüzde 25 kayıp yaşandı; genel hukukun üstünlüğü puanı da 0,47’den 0,41’e geriledi.
ITUC’nin 2014’ten beri yayımladığı Küresel Haklar Endeksi de Türkiye’yi çalışanlar için en kötü 10 ülke arasında gösterdi. WJP ile ITUC listelerinde Türkiye ve Mısır birlikte yer aldı. Türkiye, 2016’dan beri ITUC kara listesinde bulunuyor.
Kaynak: Karar
