Sudan’da beyaz altın olarak tanınan Arap zamkı, akasya ağaçlarından elde edilen doğal sakız olarak birçok küresel sektörün hammaddesi arasında yer alıyor. Nisan 2023’te başlayan iç savaş, ülkede yıllık yaklaşık 150 bin ton üretilen bu ürünün hacmini ciddi biçimde düşürdü.
Çatışmalar öncesinde dünya ihtiyacının yüzde 80’ini karşılayan Sudan Arap zamkı üretimi, yüzde 60 oranında geriledi. Sektörün doğrudan veya dolaylı olarak 5 milyon kişinin geçim kaynağı olduğu bildirildi. Üretimdeki daralma nedeniyle yıllık gelir kaybının 200 milyon dolara yaklaştığı belirtildi.
Hasat edilen ürünlerin kayıp gitmesi, sektördeki en önemli risklerden biri olarak öne çıkıyor. Çatışma bölgelerinden toplanan zamkların karaborsaya geçirildiği, Çad ile diğer komşu ülkelere kaçırıldığı ve Sudan menşeinin gizlendiği kaydedildi. Böylece ürün uluslararası pazarlara kayıt dışı yollarla ulaştırılıyor.
İç savaş, mevcut üretimin yanı sıra gelecekteki kapasiteyi de tehdit ediyor. Kaçak yaşayan ve yakacak bulmakta zorlanan halk ile yasadışı grupların, zamk üretiminde kullanılan tarihi akasya ağaçlarını kömür için kestiği aktarıldı.
Uzmanlara göre, kesilen bir akasya ağacının yerine dikilen yeni bir fidanın ticari verime ulaşması en az 5 ila 8 yıl sürüyor. Bu nedenle ağaçların tahrip edilmesi, üretimin kısa vadede toparlanmasını güçleştiriyor.
Ürünün uluslararası pazarlarda bulunmasına rağmen Sudan’ın elde ettiği resmi kazancın sıfıra yaklaştığı değerlendirildi. Kaynakların yağmalanması, ağaçların kesilmesi ve ürün kaçakçılığı ülkenin önemli gelir kalemlerinden birini uzun vadeli olarak zayıflatıyor.
Kaynak: Sözcü
