Sonbahar yağışlarının ardından ormanlık alanlarda ve meralarda yabani mantarlar daha sık görülmeye başladı. Bu artış, mantar zehirlenmesi vakalarının da artması açısından uyarı niteliği taşıyor.
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (SUBÜ) Pamukova Meslek Yüksekokulu Gıda İşleme Bölüm Başkanı Prof. Dr. Hamza Bozkır, mantarın zehirli olup olmadığını belirlemek için kullanılan bazı geleneksel yöntemlerin insan sağlığına zarar verebileceğini belirtti. Böceklerin ve salyangozların tükettiği bir mantarın da ölümcül olabileceğini vurguladı.
Bozkır, gümüş kaşıkla veya soğanla pişirmenin, mantarın zehirli olduğunu göstermediğini açıkladı. Bu değişimin enzimatik bir reaksiyondan kaynaklandığını, lezzetli tadın veya hoş kokunun ise zehirlilik anlamına gelmediğini ifade etti. Tat ve koku yoluyla toksin tespit edilemeyeceğini de bildirdi.
Yenilebilir mantarlarla karışma riski yüksek üç tür öne çıkarıldı. Evcikkıran (Amanita phalloides), Türkiye’deki mantar zehirlenmesine bağlı ölümlerin büyük kısmından sorumlu tutuluyor ve zeytin yeşilinden sarıya dönen şapka rengiyle tanınıyor. Sinek mantarı (Amanita muscaria), kırmızı şapkasındaki beyaz beneklerle biliniyor; halüsinojenik ve sinir sistemini etkileyen nörotoksik bileşikler içeriyor. Yalancı kızılağaç mantarı (Omphalotus olearius) ise ağaç kökleri çevresinde öbekler hâlinde yetişiyor.
Prof. Dr. Bozkır, şüpheli mantarlara yaklaşmak yerine kesinlikle dokunmama gerektiğini vurguladı. Amatör toplayıcıların aile veya geçmiş alışkanlıklar doğrultusunda riskli mantarları toplamasının tehlikeli olduğunu belirtti.
Zehirlenmelerin karaciğer veya böbrek nakli gerektirebildiğini, bazı vakaların ölümle sonuçlandığını hatırlatan Bozkır, mantar ihtiyacının doğadan toplamak yerine üretim standardı belli güvenilir satış noktalarından karşılanmasını önerdi.
Kaynak: Karar
